Türkiye’nin bitkisel protein ve yağ ihtiyacında stratejik öneme sahip olan soyada, yerli üretimi artıracak önemli bir gelişme yaşandı. Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknoloji Fakültesi’nde yürütülen çalışmalarla, Sivas iklim koşullarına uyum sağlayabilen 5 yerli soya çeşidi geliştirildi.

6 yıllık ıslah çalışmasıyla 5 yerli soya çeşidi elde edildi

Prof. Dr. Tolga Karaköy başkanlığındaki 10 kişilik akademik ekip tarafından yürütülen çalışmalarda, yaklaşık 3 bin melez bitki arasından seleksiyon yapıldı. Erkenci gelişme özelliğine sahip yerli soya çeşitleri, Sivas’ın kısa vejetasyon süresine uyum sağlayacak şekilde geliştirildi.

Sivas ikliminde yüksek verim sağlayan yerli soya çeşitleri

Sivas’ta yazlık ürünlerin yetişme süresinin sınırlı olması nedeniyle erkencilik özelliğinin büyük önem taşıdığına dikkat çekildi. Geliştirilen yerli soya çeşitlerinin, sulanabilir alanlarda dekara 300–350 kilogram verim sağladığı, aynı zamanda yüksek yağ ve protein içeriğine sahip olduğu belirtildi.

Yerli soya, toprak verimliliğini artıran alternatif ürün oluyor

Baklagil grubu bir bitki olan soyanın, toprağın organik madde miktarını artırarak sürdürülebilir tarıma katkı sunduğu vurgulandı. Patates, şeker pancarı ve silajlık mısır gibi toprağı yoğun şekilde tüketen ürünlere alternatif olarak yerli soya çeşitlerinin öne çıktığı ifade edildi.

Türkiye soya ihtiyacının yüzde doksanını ithal ediyor

Türkiye’de soya üretiminin yetersiz olması nedeniyle ihtiyacın yaklaşık yüzde 90–95’inin ithalatla karşılandığına dikkat çekildi. Geliştirilen yerli soya çeşitlerinin tescil edilmesiyle birlikte, dışa bağımlılığın azaltılması ve yerli üretimin artırılması hedefleniyor.

Yerli soya çeşitleri 2026 yılında tescile sunulacak

Islah çalışmaları sonucunda geliştirilen 5 yerli soya çeşidi adayının, Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü’ne 2026 yılı itibarıyla sunulması planlanıyor. Tescil sürecinin tamamlanmasının ardından yerli soya tohumlarının Sivas ve benzeri iklim koşullarına sahip bölgelerde çiftçilerin kullanımına sunulması bekleniyor.