30.11.23

Su, GAP’a Yeniden Hayat Verdi

GAP ihracat rakamlarında artış gözlendi. GAP yatırımlarının da katkısıyla ihracatını 28 kat artıran bölgede, 2000 yılında 503,5 milyon dolar olan ihracat, 2023’te 14 milyar doları aştı.

Bölgenin katma değerli ürünlerinin ihraç edilerek ülke ekonomisine katkı sunulmasını hedefleyen GAP’ta, ihracat rakamlarında büyük oranda artış gözlendi. Güneydoğu illeri, GAP yatırımlarının da katkısıyla ihracatını 28’e katladı. Bölgede 2000 yılında 503,5 milyon dolar olan ihracat, 2023’te 14 milyar doları aştı.

GAP Bölge Kalkınma İdaresi önemli role sahip

Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’ın yer aldığı 9 ili kapsayan GAP bölgesindeki yatırımların koordinasyonu için 6 Kasım 1989’da kurulan GAP Bölge Kalkınma İdaresi, bölgedeki kamu yatırımlarının çatı kuruluşu olarak faaliyet yürütüyor.

GAP Bölge Kalkınma İdaresi, tarımsal verimliliğin artırılmasıyla kırsal bölgelerdeki gelir düzeyini yükseltmeyi, tarımsal sanayilere yeterli girdi sağlamayı, istihdam olanaklarını artırarak kırsal nüfusun dışa göç etme eğilimini en aza indirmeyi ve ihraç edilebilir ürünlerin üretilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Şanlıurfa, bölge üretiminde ilk sırada

Yaklaşık 20 yıl önce sulamanın kademeli olarak başlatıldığı bölgede, yalnızca Şanlıurfa’da 510 bin hektara yakın bir alan sulanıyor. Daha önce buğday ve arpada kuru tarım yapılırken ve dekar başına yaklaşık 200-250 kilogram ürün alınırken, günümüzde 1000 kilograma yakın ürün alan çiftçilerin olduğu vurgulanıyor.

Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve araştırma enstitülerinin ortaklaşa yürüttüğü çalışmada alternatif ürün olarak meyve, sebzecilik ve diğer tarla ürünlerinin yetiştiriciliğinin yapılabileceği ortaya konuyor. Bölgede, Türkiye’nin pamuk üretiminin yüzde 40’ı ve fıstık üretiminin ise yüzde 45’i Şanlıurfa tarafından gerçekleştiriliyor. Daha önce üretilmeyen mısır, soya bitkisi, şeker pancarı, patates, yer fıstığı, kimyon gibi bazı alternatif bitkiler ekilmeye başlandığı, meyve bitkilerinden nar, badem, şeftali, kayısı gibi ürünlerde ise artış görüldüğü kaydediliyor.

Suyun gelmesiyle bölge üretim deseni de çeşitlendi

Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Mehmet Ali Çullu konuya dair şu açıklamalarda bulundu: ‘Bizim bölgemizde Şanlıurfa ve GAP alanında, esas ana ürün buğdayda daha önce 200-250 kilogram olan rekolte şu anda ortalama 600-700 kilogram civarında. Çiftçilerimizin bazıları bir tona yakın rekolte sağlıyor. Tabii bu çiftçinin, ziraat mühendisinin başarısı. Bölgede daha önce sulama olmadığı için yetiştirilemeyen pamukta ve arpada, ortalamada 500-700 kilogram ürün alan çiftçilerimiz var. Bölgede hayvancılığın geliştirilmesi açısından yem bitkileri üretimi de dönem dönem gerçekleştiriliyor. Kısmen badem ve zeytin üretimi başladı.’

Üreticiler,  su gelmeden önce arazilerinde arpadan başka bir şey yetişmediğini söylerken GAP Projesi ile su geldikten sonra bölgede pamuk ve buğday ekimine başladıklarını ve verimin çok arttığını belirtti.

Kaynak: AA