İspanya, zeytinliklerini ve bağlarını güneş paneli istilasından korumak için önlemler almaya başlıyor. Yere monte edilen güneş panelleri yasaklanıyor.
Madrid’deki bölgesel hükümet, üzüm bağlarını ve zeytinliklerini korumak amacıyla özerk bölgenin mevcut arazilerinin yüzde 96’sına yere monte güneş panelleri kurulmasını yasakladı.
Yerel yetkililer, yasağın zeytin ve bağcılığı korumak için gerekli olduğunu ve yerel zeytinyağı üretimine değer katma yönündeki daha geniş kapsamlı çabanın bir parçası olduğunu söyledi.
Amaç verimli tarım arazilerini korumak
Bölge Çevre, Tarım ve İçişleri Bakanı Carlos Novillo, “Bağ ve zeytin mahsulleri yalnızca bölgenin ekonomisini ve peyzajını ayakta tutmakla kalmıyor, aynı zamanda orman yangınlarına karşı doğal bir bariyer görevi de görüyor” dedi.
Bunun yerine, bölgede kalan kullanılabilir arazinin yüzde 4’ünün, verimli tarım topraklarını kullanarak yeni yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesini önlemek için dikkatlice incelendiğini sözlerine ekledi.
Duyuru, ulusal hükümetin beş yıllık elektrik yol haritasını eleştiren bir çalışma kahvaltısında yapılan kapsamlı bir konuşma sırasında geldi.
Odak, tarım arazileri olmamalı
Yaklaşık 35 gigavatlık bu tür güneş enerjisi santraline sahip olan İspanya’da, zemine monte güneş panellerinin kurulumu giderek daha tartışmalı bir konu haline geldi. 2024 yılında güneş enerjisi, ülkenin enerji karışımının yaklaşık %18’ini oluşturdu.
Yer üstü güneş enerjisi santrallerine karşı çıkanlar, hükümet ve geliştiricilerin bunları çöller, çatı üstleri ve otoparklar gibi tarıma elverişli olmayan alanlara yerleştirmeye odaklanmaları gerektiğini savunuyor.
Fotovoltaik alanlar dünyada 1,3 milyon hektar alanı kaplıyor
Danışman Juan Vilar, “Bir Snapshot Raporu’na göre, fotovoltaik parklar şu anda dünya çapında 1,3 milyon hektar ekilebilir araziyi kaplıyor. Bu, dünya çapında onuncu en önemli kalıcı ürün olan şeftali ağaçlarının ekildiği alana eşdeğer. Başka bir deyişle, bu verimli arazinin şeftali ağacı dikmek yerine güneş parkları için kullanılması, bu meyvenin 22 milyon tondan fazla üretiminin önüne geçiyor” dedi.
Ancak İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı’nın 2024 tarihli bir araştırması, İspanya’nın verimli tarım arazilerinin yalnızca %0,2’sinin, yani 50.000 hektardan az bir alanın şu anda güneş panelleriyle kaplı olduğunu ortaya koydu.
Bu arada, bu ekilebilir arazinin önemli bir kısmı, dünyanın en büyük zeytinyağı üretim bölgesi olan Endülüs’te bulunuyor.
Yasaklar, protestolar sonucunda başladı
Madrid’deki yasak, Jaén ve Córdoba eyaletlerindeki zeytin çiftçileri ve müttefiklerinin, 5.500 hektarlık zeytinliklere 25 adet kamu ölçeğinde güneş enerjisi santrali kurma planlarını protesto etmesinin ardından geldi.
Yenilenebilir enerji üretimi için zeytin ağaçlarının kesilmesinin verimsiz olduğunu, çünkü olgun zeytin ağaçlarının karbondioksiti hapsetmede önemli bir rol oynadığını savunuyorlar. Diğerleri ise zeytin ağaçlarının, güneş enerjisi parklarının sağlayamayacağı bir şekilde, topluluklarının ekonomik dayanağı olduğunu savunuyor.
Zeytin ve zeytinyağının değeri, fotovoltaiklerden daha büyük
Madrid’deki zeytinliklerin korunmasına yönelik çabalar, bölgesel yetkililerin yerel zeytinyağı üretimine değer katmak için çalışmaları sırasında ortaya çıkıyor.
İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı verilerine göre, Madrid bölgesi 2024/25 hasat yılında 4.707 ton zeytinyağı üretti ve bu rakam İspanya toplamının %0,3’üne denk geliyor.
Ancak, Madrid Korumalı Menşe Adı (PDO) sertifikasının arkasındaki konsorsiyum, bölgedeki PDO sızma zeytinyağı üretiminin iki kattan fazla artarak 2023/24’te 16.204 litreden 34.000 litreye çıktığını belirtti.
Bölgedeki 30 zeytinyağı fabrikasından 13’ü Madrid PDO zeytinyağı üretme sertifikasına sahip. Bu zeytinyağında Cornicabra, Castellana ve Manzanilla cacereña zeytin çeşitleri ağırlıkta olup, daha az miktarda da Carrasqueña, Gordal, Asperilla ve Redondilla zeytin çeşitleri bulunuyor.
