
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen B-Reçete (Bitki Reçetesi) sistemi, zirai ilaçların doğru dozda ve zamanda kullanılmasını sağlayarak pestisit kalıntısının önlenmesini hedefliyor. Pilot uygulaması tamamlanan sistem, 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde uygulanacak.
B-Reçete Sistemi ile zirai ilaçlar takip altında
Tarım ve Orman Bakanlığı, tarladan sofraya gıda güvenliğini sağlamak amacıyla zirai ilaç kullanımında dijital ve izlenebilir bir dönemi başlatıyor. B-Reçete sistemi sayesinde bitki koruma ürünlerinin kullanımı; il, ilçe, parsel ve ürün bazında takip edilebilecek.
Sistemin temel amacı; zirai ilaçların hatalı, bilinçsiz ve aşırı kullanımını önlemek, pestisit kalıntısını azaltmak ve çevre ile insan sağlığını korumak olarak öne çıkıyor.
Zirai ilaçlar reçete ile satılacak
B-Reçete uygulaması kapsamında bitki koruma ürünleri, yetki belgeli ziraat mühendisleri tarafından yazılan reçetelerle temin edilebilecek. Beşeri ilaçlara benzer şekilde işleyen sistemde;
- Zirai ilaç üreticileri
- Bayiler ve toptancılar
- Reçete yazan mühendisler
- İl ve ilçe tarım müdürlükleri
tek bir elektronik sistem üzerinden kayıt altına alınacak ve izlenecek.
Ürün ve parsel bazlı izlenebilirlik
B-Reçete ile birlikte;
- Bitki koruma ürünlerinin uygulanma zamanı
- Kullanılan aktif maddeler
- Hasat bilgileri
- Üretici ve arazi kayıtları
ürün ve parsel bazlı olarak dijital ortamda takip edilecek. Mevcut kayıt sistemleri, B-Reçete Takip Sistemi’ne entegre edilerek tüm veriler merkezi bir yapıda toplanacak. Sisteme girişler, yetkilendirilmiş kullanıcılar için SMS doğrulama ile gerçekleştirilecek.
B-Reçeteyi kimler yazabilecek?
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından risk esaslı olarak belirlenen aktif maddeler için yalnızca yetkili ziraat mühendisleri reçete yazabilecek. Reçeteler, kayıtlı ürün ve alan bilgileri dikkate alınarak elektronik ortamda oluşturulacak.
Pilot uygulama ve Türkiye genelinde geçiş
B-Reçete sistemi, Mersin, Samsun, Ankara ve Kırklareli illerinde pilot olarak uygulanmaya başlandı. Sistemin 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde devreye alınması planlanıyor.
Geçiş sürecinde; tarım il ve ilçe müdürlükleri, bitki koruma ürünü bayileri ve yetkili kişiler için ülke genelinde eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yürütülüyor.
Reçetesiz satışa cezai yaptırım
Yeni uygulamayla birlikte:
- Reçetesiz bitki koruma ürünü satan bayilere idari para cezası uygulanacak.
- Reçete yazma yetkililerinin kurallara uymaması halinde yazılı uyarı, tekrarında ise yetki iptali gündeme gelecek.
Sahada uygulanabilirliği tartışılıyor
B-Reçete Sistemi, doğru doz ve zaman ilkesini hedefliyor. Ancak üreticiler ve bazı uzmanlar, tarımın yaşayan bir ekosistem olduğunu vurgulayarak iklim koşulları, zararlı yoğunluğu ve ani çevresel değişimler nedeniyle önerilen dozların her zaman yeterli olmayabileceğini belirtiyor. Standart doz yaklaşımının değişken tarla koşullarında üreticiyi ne kadar koruyacağı ve sistemin saha gerçeklerine uyumu tartışılıyor.
B-Reçete sistemiyle Türkiye’de tarımsal üretimde kontrollü, sürdürülebilir ve izlenebilir zirai ilaç kullanımı hedefleniyor.

