
Avrupa Birliği’nin her yıl %30’u su kıtlığıyla karşı karşıya kalırken, ekolojik su yollarının yalnızca %40’ından azı iyi veya çok iyi durumda. Tarım, AB’nin bozuk su döngüsünün hem kurbanı hem de katkıda bulunan bir unsuru olarak öne çıkıyor ve AB, bu döngüyü onarmayı taahhüt ediyor.
Avrupalılar toplu olarak yılda yaklaşık 200 milyar metreküp tatlı su kullanıyor ve bu miktar Como Gölü’nün hacminin sekiz katına denk geliyor. Avrupa Çevre Ajansı’na (AÇA) göre, bu suyun yaklaşık üçte biri (%29) tarım sektörü tarafından kullanılıyor.
Modernizasyon ve verimlilik artışı şart
Yeşile Giden Yol, Alqueva Barajı’nın inşasından bu yana tarımın geliştiği güney Portekiz’deki kurak bir bölge olan Alentejo’ya uzanıyor. Baraj, Avrupa’nın en büyük yapay gölünü oluşturarak, çoğunluğu zeytinlikler ve üzüm bağları olmak üzere yaklaşık 130.000 hektarlık tarım arazisini suladı. Ancak giderek sıklaşan kuraklıklar ve artan su talebi, çiftçileri sulama sistemlerini modernize etmeye ve verimliliği artırmaya zorluyor.
Başarılı örnekler mevcut
Örneğin organik bir bağ olan Herdade do Esporão, örtülü toprakları korumak ve kuraklığa daha dayanıklı üzüm çeşitleri yetiştirmek gibi doğa temelli çözümlerin yanı sıra, yeraltı sensörleri ve su geri dönüşüm sistemleri gibi teknolojik yenilikler olan “hassas tarım” sayesinde su tüketimini önemli ölçüde azalttı.
Su tüketimi yüzde 20 azaltılabilir
Avrupa Ekonomik Alanı’na göre sızıntıları azaltmak, damlama veya yer altı sulama yöntemlerini teşvik etmek ve akıllı tarım araçlarını benimsemek, Avrupalı çiftçilerin su kullanımını %20’ye kadar azaltmalarına yardımcı olabilir.
İrlanda, ‘Su için çiftçilik projesi’ ile kirlilikle mücadele ediyor
Yüzde 70’i tarım arazileriyle kaplı İrlanda’da tarım, büyük ölçüde kimyasal kullanımından kaynaklanan nehir ve yeraltı sularındaki kirliliğin ana kaynağı olarak gösteriliyor. Bu noktada ‘Su İçin Çiftçilik’, sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmek ve su kalitesini iyileştirmek için çiftçilerle iş birliği içinde çalışan 60 milyon avroluk bir tarım-çevre girişimi olarak öne çıkıyor.
Hedef 15 bin çiftçi katılımı
Proje, 15.000’e kadar çiftçinin su yollarına tortu ve besin maddesi akışını azaltmaya yönelik önlemlerin geliştirilmesi ve finanse edilmesine katılımını sağlamayı amaçlıyor; örneğin tarlalar ve nehirler arasında sulak alan göletleri veya tampon bölgeler oluşturmak gibi.
2027 yılına kadar yüzey suları, yüzde 100 ekolojik statüye sahip olmak zorunda
Şu anda, İrlanda’nın yüzey su kütlelerinin %54’ü iyi veya yüksek ekolojik statüye sahip olarak sınıflandırılıyor; bu oran, %39,6 olan Avrupa ortalamasının üzerinde. Ancak, AB Su Çerçeve Direktifi uyarınca, üye devletlerin 2027 yılına kadar %100 uyumluluğa ulaşmaları gerekiyor.
Kaynaklar yeniden değerlendiriliyor
Avrupa Komisyonu’nun haziran ayında sunduğu önemli bir girişim olan Su Dayanıklılığı Stratejisi’nin merkezinde, tarımın su kaynakları üzerindeki niceliksel ve nitel etkisinin azaltılması yer alıyor.
Mevcut mevzuata dayanan strateji, su döngüsünü yeniden canlandırmayı, herkes için temiz ve uygun fiyatlı suya erişimi sağlamayı, su sektöründe yenilikçiliği ve rekabeti teşvik etmeyi amaçlıyor.
Avrupa Yatırım Bankası’ndan 15 milyar avro yatırım sözü
Avrupa Yatırım Bankası, su altyapısını iyileştiren projeleri desteklemek için 2027 yılına kadar 15 milyar avro yatırım yapma sözü verdi. Bazı ulusal veya bölgesel önlemlerin tamamı AB tarafından finanse edilebilir.
Strateji doğrultusunda yeni bir topluluk oluşturulacak
Stratejide ayrıca, araştırma ve yatırımı artırmak, kamu-özel sektör ortaklıklarını geliştirmek ve 2030 yılına kadar AB genelinde su verimliliğini en az %10 artırmak amacıyla tasarlanan Su Akıllı Endüstriyel İttifakı, Avrupa Su Akademisi ve Su, Deniz ve Deniz Ekosistemleri için yeni bir Bilgi ve Yenilik Topluluğu’nun (KIC) oluşturulması da öngörülüyor.

