Sakarya’nın Hendek ilçesinde faaliyete geçirilen çevre dostu ve yenilikçi bir tesis, genellikle atık olarak değerlendirilen fındık kabuğunu aktif karbona dönüştürerek hem çevresel sürdürülebilirliğe hem de Türkiye ekonomisine önemli katkı sağlamayı hedefliyor.

Uzun yıllara yayılan AR-GE çalışmalarının ardından devreye alınan yüksek teknolojili tesiste, yerli ham madde kullanılarak seri üretimle aktif karbon elde ediliyor. Yetkililer, bu ürünün Türkiye’de fındık kabuğundan seri üretimle elde edilen ilk aktif karbon olma özelliği taşıdığını belirtiyor.

Atıktan stratejik ürüne: Fındık kabuğunun dönüşümü

Yıllık 100 bin tonun üzerinde fındık kabuğunun işlenmesiyle üretilen aktif karbonun;

su arıtma teknolojileri, filtrasyon sistemleri, imalat sanayi, gıda ve savunma sanayi başta olmak üzere birçok sektörde kullanılması bekleniyor. Bu sayede hem çevreye zarar veren bertaraf yöntemlerinin önüne geçiliyor hem de yüksek katma değerli bir ürün ekonomiye kazandırılıyor.

Yerli üretimle ithalata alternatif

Balsu Gıda Sanayi AŞ Yatırımlar ve Yeni Projelerden Sorumlu İcra Kurulu Üyesi Şefik Arvaz, aktif karbonun Türkiye açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirterek, bu ürünün büyük oranda ithal edildiğine dikkat çekti. Arvaz, dört yıl süren yoğun AR-GE çalışmaları sonucunda laboratuvar ortamında başarıyla geliştirilen üretim sürecinin artık endüstriyel ölçekte uygulanabildiğini ifade etti.

Dünyada aktif karbon üretiminin ağırlıklı olarak hindistan cevizi kabuğu ve kömür gibi ham maddelere dayandığını vurgulayan Arvaz, fındık kabuğunun çok daha yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürülmesinin Türkiye için önemli bir fırsat sunduğunu söyledi.

Fındık üreticisine ek gelir, ekonomiye güçlü katkı

Uzmanlara göre, fındık kabuğunun aktif karbon üretiminde kullanılmaya başlanması, fındık üreticileri için yeni bir gelir kapısı anlamına geliyor. Daha önce düşük değerli bir yan ürün olarak görülen fındık kabuğu, bu yatırımla birlikte ticari değeri yüksek bir ham maddeye dönüşüyor.

Aktif karbonun kilogram fiyatının kaliteye göre 2 ila 10 dolar arasında değiştiği, buna karşın fındık kabuğunun düşük fiyatlarla satıldığı dikkate alındığında, bu dönüşümün Türk ekonomisine ciddi katkı sağlaması bekleniyor.

Üniversite destekli bilimsel çalışmalar devam ediyor

Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü’nden Doç. Dr. Murat Tuna ise projeye danışmanlık desteği verdiklerini belirterek, aktif karbonun karakterizasyonu ve kalite kontrolüne yönelik kapsamlı analizlerin artık Türkiye’de yapılabildiğini ifade etti.

Tuna ayrıca, aktif karbondan ileri düzey grafit ve grafen malzemelerinin üretilmesine yönelik AR-GE çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.