Çiftçinin Geliri Her Yıl Azalıyor

Doktar tarafından bu yıl üçünsü yapılan Çitçinin Nabzı araştırmasında, çiftçimizin gelirinin her yıl azaldığı, girdi maliyetlerinin her yıl arttığı, tarımsal üretimde çiftçiyi bilgilendirecek hiçbir çalışmanın olmadığı, çiftçilerin kooperatifleşmeden korktuğu ve sektörde akıllı telefon ve internet kullanımının arttığı sonucuna varıldı.

Doktar tarafından bu yıl üçüncüsü yapılan Çiftçinin Nabzı, çiftçilerin finansal davranışları, problemleri, yetiştiricilik alışkanlıkları, gelir değişimi, teknoloji ve medya alışkanlıkları gibi pek çok konuyu ürün, bölge ve büyüklük kırılımında mercek altına alıyor. Bununla beraber 2019’a göre değişen trendlerin belirlendiği araştırma, Türk üreticisi hakkında kamu ve özel sektöre ışık tutmayı amaçlıyor.
Türkiye’nin 81 ilinde, 3 bin üretici ile yapılan Çiftçinin Nabzı, kotalı örneklem ve bilgisayar destekli telefonla görüşme (CATI) yöntemiyle, Aralık 2020’de yürütüldü ve elde edilen sonuçlar gerçek Türkiye dağılımlarına göre ağırlıklandırılarak raporlandı.
Araştırma ile ilgili açıklama yapan Doktar Proje Müdürü Aslı Özbaşatak; “Her sene geliri düşen bir çiftçi profili ile karşı karşıyayız. Bu seneki araştırmamız da gösteriyor ki ülkemizde finansal okuryazarlık, profesyonel tarımsal işletme yönetimi konusunda çiftçiye destek programları sağlamalıyız. Tarımsal teknik bilgiyi dijital araçlar ile çiftçinin ayağına götürüp verimlerini artırırken çiftçilerin yönetimsel yetkinliklerini de geliştirmeliyiz. Bununla birlikte çiftçi geliri ve yatırımın artırılması için ülke ürün deseninin makro planlamasını yapmamız gerekiyor.” dedi. .

Çiftçinin geliri azaldı

2019 sezonuna göre çiftçilerin yüzde 52’sinin gelirlerinin azaldığı görülüyor. Geliri azalan çiftçilere, düşen gelirlerini artırmak için planları sorulduğunda ise yüzde 64’ünün bir planı olmadığı ortaya çıkıyor. Yeni ürün ekimi ve hayvancılık faaliyetleri ise yüzde 21 oranı ile çiftçi tarafından en çok düşünülen gelir artırma planları olduğu görülürken yüzde 5’i tarım sektörü dışında iş yapmayı düşünüyor.

Araştırma çiftçilerin yatırım yapma oranının yüzde 3 oranında azaldığını gösteriyor. Arazisine sulama sistemi, tarla tesviyesi, traktör ve ekipman alımı gibi yatırım yapan çiftçi oranı 2019 yılında yüzde 33 iken bu sene yüzde 30’a düştü. Buna paralel olarak çiftçilerin yüzde 24’ü ekim alanlarını azalttığını söylerken, artıranların oranı yüzde 16’da kaldı. 2019 yılında ekim alanını artırma oranı en yüksek bölge İç Anadolu’ydu, bu yıl ise Ege, Çukurova ve Batı Karadeniz öne çıkıyor.
Araştırma kapsamında çiftçilerin finansal davranışları ve yetkinliği detaylı olarak analiz edildi. Maliyetlerini yazılı olarak kalem kalem tutan çiftçilerin oranı yüzde 44 oldu. Maliyet hesabı tutma oranı en yüksek olan bölgeler sırası ile yüzde 55 ve yüzde 51 oranları ile Çukurova ve GAP olduğu görülüyor. Banka ile çalışmayan çiftçilerin oranı ise yüzde 16 civarında seyrederken banka ile çalışan çiftçilerin yaklaşık yarısı tarıma özel bir kredi kartı kullanıyor.

ELÜS çiftçi tarafından kullanılmıyor.

2019 yılına göre çiftçinin ürününü güvence altında depolamasını ve zaman faydası sağlayan lisanslı depoculuk sistemini duyanların oranı yüzde 4 artarak yüzde 36’ya ulaştı. Bu artışa paralel olarak kullanım oranı da yüzde 4 artarak yüzde 6’ya çıkarken, sistemi kullanan çiftçilerin sadece yüzde 4’ünün Elektronik Ürün Seneti (ELÜS)‘ni kullanmakta olduğu görülüyor.
Araştırma, İç Anadolu’da lisanslı depoculuk sisteminin yüzde 14 oranında kullanıldığını ve bu çiftçilerin yalnızca yüzde 8’inin ELÜS kullanıcısı olduğunu bulguluyor. Trakya, lisanslı depoculuk sistemi ve ELÜS’ün en yoğun oranda kullanıldığı bölge olarak öne çıkarken, depoya konma potansiyeli olan tahıl ve endüstriyel ürünlerin yoğun bir biçimde üretildiği GAP Bölgesi’nde kullanım oranı yüzde 5 civarında seyrediyor.

Üretici hala toprak analizi yaptırmıyor

Yapılan araştırma, çiftçilerin toprak özelliklerini tanımak için izlediği uygulamarı inceledi. Türkiye genelinde toprak analizi yaptırmayan üretici oranı 2018 senesine göre yüzde 11 artarak yüzde 68’e yükseldi. Çiftçilerin gelir büyüklüğü ile toprak analizi yapma oranının paralellik gösterdiği ve Ege ile Çukurova çiftçilerinin toprak analizi yapma oranının (yüzde 42) diğer bölgelere göre daha fazla olduğu görülüyor.

Girdi maliyetlerindeki artış, en büyük sorun olmaya devam ediyor

2019 yılına oranla yüzde 7 düşüş göstererek çiftçilerin yüzde 73’ü için girdi maliyetlerinin yüksek olması en büyük sorunlarının başında geliyor. Bunu yüzde 19 ile elektrik ve su ile ilgili sorunlar ve yüzde 10 ile ürünlerini arzu ettikleri fiyata satamamaları takip ediyor. Elektrik ve su sorunları özellikle GAP’ta öne çıkarken, 2019 yılına göre İç Anadolu’da yüzde 18 artarak yüzde 35’e yükseliyor. Araştırma, çiftçilerin diğer problemlerinin desteklerin yetersiz kalması ve iklim şartları olduğunu bulguluyor.

Çiftçi ürününü tüccara satmaya devam ediyor

Araştırma kapsamında çiftçilerin tarım sektöründe ilişki içerisinde olduğu kurum ve birlikler incelendi. Çiftçilerin yarısı kooperatif üyesi ancak 2019 yılına oranla yüzde 4 artış ile üyelerin yüzde 33’ü kooperatifleri faydasız buluyor. Bunun yanında ürününü kooperatif ve kurumlara satanların oranı yüzde 11’de kalıyor. Ürününü tüccara satanların oranı yüzde 62 iken, yüzde 20’si ürününü satmıyor, kendi tüketimine kullanıyor.
Kooperatifleşmenin en düşük olduğu sebze-meyve ürün grubu 2019 yılına oranla yüzde 5 artış göstererek yüzde 45’e yükseliyor. En yüksek oranda kooperatifleşen (yüzde 57) ve fayda sağlayan (yüzde58) ürün grubu olarak endüstriyel ürün üreticileri öne çıkıyor. Kooperatiflerin en faydalı çalıştığı bölgeler sırasıyla yüzde 67 ve yüzde 65 oranları ile Trakya ve Akdeniz iken Çukurova 2019 yılına göre yüzde 13 oranında bir düşüş yaşıyor.

Çiftçilerin büyük çoğunluğu doğal kaynakları ve çevreyi korumak adına herhangi bir uygulama yapmıyor.
İklim değişikliği çiftçilerde kuraklık ile beraber yağışın azalmasını ve mevsimlerin değişmesini çağrıştırırken, çiftçilerin yaklaşık yüzde 20’sinin iklim değişikliği hakkında bir fikri olmadığı görülüyor.
Yapılan araştırma, çiftçilerin geri dönüşüm alışkanlıklarını, organik madde ve karbon dengesi için yapılan uygulamalarını incelediğinde çiftçilerin yüzde 90’ının çuval, şişe ve boru gibi atıkların hiçbirini kullandıktan sonra geri dönüşüme vermediğini tespit ediyor. Bölgeler bazında ise Trakya üreticileri diğer bölgelere göre daha fazla oranda atıklarını geri dönüşüme veriyor ve organik madde ile karbon dengesi için bu bölge üreticilerinin yüzde 70’i anız yakmıyor.

Çiftçilerde akıllı telefon sahipliği ve internet kullanımı arttı

Teknoloji ve medya kullanım alışkanlıklarının da analiz edildiği araştırmanın sonuçlarına göre yüzde72 oranında akıllı telefon sahibi olan çiftçilerin yüzde 86’sı internet kullanıyor. İnternet kullanan çiftçilerin yüzde 16’sının ise herhangi bir sosyal medya kanalını takip etmediği görülüyor. Ülke genelinde tarım sektörü kapsamında önde gelen sosyal medya kanalları ise sırası ile Facebook, Instagram ve Youtube olarak görülüyor.

Son Eklenen yazılar

Pamukta tedirginlik artıyor

Pamukta tedirginlik artıyor

Ticaret Bakanlığının Tebliği ile pamuk ihracatının kayda bağlanması özellikle üretici ve tüccar kesiminde tedirginliklere yol açtı. Bu tebliğ mevcut haliyle pamuk ihracatının yasaklanacağı veya kısıtlanacağı anlamına gelmemekle birlikte gelecekteki benzeri bir karara...

Toros Tarım ihracatta yine şampiyon!

Toros Tarım ihracatta yine şampiyon!

Toros Tarım, kimyasal gübre ihracatında dördüncü kez “İKMİB İhracatın Yıldızları Ödülü”nü kazanarak başarılarına bir yenisini ekledi. Daha önce 2017-2019 yılları arasında aynı ödülün sahibi olan Toros Tarım, 2020 yılında ihracatını %33 artışla 455.418 tona yükseltti....